Over evendit.nl en disclaimer
Auteursrecht * Privacy en cookies
Door het gebruik van deze site ga je akkoord met cookies

Dwarsfluiten met dunne, dikke of asymmetrische lippen

 
Voor het laatst aangepast op 23 april 2016;
 Dwarsfluit
apr 232016
 

Als je wilt leren dwarsfluiten, zit je misschien met de vraag of je lippen daarvoor wel geschikt zijn. Heb je dunne of juist dikke lippen of zelfs ongelijke lippen? Of staat je mond wat scheef? Wat is de beste plek voor de lipplaat van de dwarsfluit ten opzichte van je onderlip? En welke oplossingen bestaan er om ongeacht de vorm van je lippen dwarsfluit te leren spelen?

Dit artikel is opgebouwd uit de volgende paragrafen.

Hoe vorm je tonen op de dwarsfluit?

Door auteur gemaakte foto van lipplaat (oftewel mondplaat) met deel van de kop van een massief zilveren Armstrong dwarsfluit

Lipplaat met mondgat op kop van dwarsfluit

Je speelt op de dwarsfluit door de lucht niet rechtstreeks in het blaasgat van het mondstuk, maar schuin omlaag te blazen tegen de overstaande scherpe rand van de mondplaat (die ook wel lipplaat wordt genoemd). Daar op de rand van die plaat wordt de lucht gesplitst. Slechts ongeveer de helft van de lucht komt in het blaasgat zelf terecht. De rest gaat eroverheen.

Wat zijn geschikte lippen als je fluit wilt spelen?

De muziekdocenten zijn het niet allemaal met elkaar eens als het gaat om de vraag welke vorm van lippen ideaal is voor de fluit.

Het goede nieuws is dat bijna iedereen, welke vorm of dikte je lippen ook hebben, dwarsfluit kan leren spelen. Het is zelfs zo dat je met een wat scheve mond of ongelijke lippen prima kunt leren fluiten.

Nu is het wel zo dat je leerproces gemakkelijker is als je beschikt over normaal dunne lippen, maar niets hoeft je te weerhouden om aan de dwarsfluit te beginnen als je lippen niet aan dat ideaal voldoen.

Positionering van de lipplaat in het algemeen

Iedere gediplomeerd fluitleraar kan jou uitleggen hoe je de mondplaat van je instrument het beste positioneert ten opzichte van jouw onderlip. De precieze plek is per leerling verschillend en hangt af van de anatomie van je lippen en je gebit. En natuurlijk kan je fluitdocent je dan ook tegelijkertijd helpen met de vorm en de richting van je luchtstroom. Ook onder andere daardoor wordt namelijk de kwaliteit van je toon bepaald (en natuurlijk ook door de ademsteun, maar dat is weer een heel ander verhaal).

Veel belangrijker dan de vorm van de lippen is een juiste positionering van de lipplaat van je fluit tegen je onderlip. Dit is een kwestie van millimeterwerk.

Je fluitleraar is in staat te bepalen wat voor jou de beste plaatsing van het mondstuk is aan de hand van onder meer de vorm van je lippen, je gebit en je kaken.

Het kan zijn dat je voor jouw beste toon je instrument net iets verder of juist minder ver naar buiten moet draaien of dat je de fluit in een beetje andere hoek moet vasthouden.

Het avontuur van het samen met je muziekleraar op zoek gaan naar wat voor jou de beste positie van het mondstuk is, start meestal het positioneren van je dwarsfluit ergens boven de (rode) onderrand van je onderlip. Vaak gaat het om slechts enkele millimeters erboven.

Positionering van de lipplaat bij een afwijkende vorm van je lippen

Hieronder vind je tips voor de positionering van de lipplaat van je instrument.

Met zeer dunne lippen dwarsfluiten

Als je zeer dunne lippen hebt, probeer dan een wat groter deel van het mondgat van je dwarsfluit te bedekken door de lipplaat iets lager dan de rode onderrand van je onderlip te positioneren.

Met dikke lippen dwarsfluiten

Als je een extra dikke onderlip hebt, probeer dan eens een wat kleiner gedeelte van het mondgat van de fluit bedekken door de lipplaat iets hoger op de onderlip te plaatsen.

Met asymmetrische lippen dwarsfluiten

Als je bovenlip erg dik is in verhouding tot de onderlip of omgekeerd, kun je aan de hand van aanwijzingen van een goede dwarsfluitleraar over bijvoorbeeld de positie van je mondhoeken of onderkaak vaak toch komen tot een goede toonvorming op je instrument. Wel gaat het je waarschijnlijk meer tijd kosten dan andere fluitleerlingen om dit te bereiken.

Ook als je lippen links een wat andere vorm hebben dan rechts, dan hoeft de scheefheid van je lippen niet te verhinderen dat je fluit leert spelen, zolang je maar in staat bent om ergens tussen je lippen een gerichte luchtstroom te vormen (denk hierbij aan het blazen door een denkbeeldig rietje).

Met een druppelvormige bovenlip dwarsfluiten

Als je in het midden van je bovenlip een soort verdikking hebt hangen, hoeft dat geen probleem te vormen. Probeer de lipplaat van de dwarsfluit zover naar links of naar rechts te verplaatsen dat het midden van het mondgat van de fluit precies tegenover het midden van de natuurlijke opening tussen de boven- en onderlip terecht komt.

In elk geval hoeft de vorm van je lippen zelden een belemmering voor het leren dwarsfluiten te betekenen. Datzelfde geldt meestal ook voor de vorm of toestand van je gebit.

Ook ondanks een hazenlip kun je in sommige gevallen toch dwarsfluitist worden, mits je in staat bent de luchtstroom goed te richten. Overigens, als je graag een blaasinstrument wilt spelen, ligt in dit geval een klarinet of saxofoon wellicht wat meer voor de hand.

Een piercing door je lip of tong levert wel geregeld bepaalde problemen bij het fluit spelen.

In een aantal gevallen is het ook voor een ervaren en gediplomeerd dwarsfluitdocent niet altijd duidelijk of de vorm van je lippen problematisch is voor het leren dwarsfluiten. Dat hoeft geen belemmering te zijn om toch met dwarsfluiten te beginnen. Immers, je kunt vaak kiezen voor een enkele proefles of een reeks van vijf introductielessen. Je hoeft dan nog geen eigen fluit te hebben, want je krijgt die dan van de muziekschool in bruikleen. Op deze manier kun je samen met je docent uitzoeken of de dwarsfluit wel of niet echt iets voor je is, dan wel dat een ander muziekinstrument beter bij je past.

Een eerdere versie van dit artikel werd op 12 januari 2012 door de auteur, Manon Troppo, gepubliceerd op Infonu.nl onder de titel: ‘Zijn jouw lippen geschikt voor de dwarsfluit?’

Dossier dwarsfluit

Dit artikel maakt deel uit van het dossier dwarsfluit.

Bronnen