Over evendit.nl en disclaimer
Auteursrecht * Privacy en cookies
Door het gebruik van deze site ga je akkoord met cookies

Goed zitten achter de piano

 
Voor het laatst aangepast op 15 februari 2015;
 Piano  
sep 172014
 

Als je muzikaal en op een comfortabele manier piano wilt leren spelen, is het van groot belang om vanaf het eerste begin aandacht te schenken aan een gezonde lichaamshouding achter de piano. Daarmee kun je pijn en ongemak bij het spelen voorkomen en lang op een comfortabele manier muziek blijven maken op je piano.

Factoren die van belang zijn voor een goede speelhouding zijn:

De juiste zithoogte en afstand tot de piano

Plaats je (bij voorkeur verstelbaar), pianobankje, pianokruk of desnoods een stoel zonder leuningen recht voor de piano.

Hoe je het beste ten opzichte van de piano zit, is feitelijk een kwestie van maatwerk.

  • Staat je pianobankje te laag of zit je te dicht op de piano, dan heb je te weinig bewegingsvrijheid tijdens het spelen.
  • Staat je pianobankje te hoog afgesteld of zit je te ver weg, dan is het lastiger om bij bepaalde muzikale passages je lichaamsgewicht een rol bij het spelen te geven.

Zit je te laag, te hoog of precies goed?

  • Als je te laag zit, bevinden je polsen zich hoger dan je ellebogen.
  • Als je te hoog zit, bevinden je ellebogen zich hoger dan je polsen.

Zit je te dicht op, te ver weg van of precies goed ten opzichte van de piano?

  • Als je kruk te dicht bij het toetsenbord staat, staan je ellebogen niet meer bijna loodrecht op de toetsen, maar steken te veel opzij.
  • Als je kruk te ver weg staat, moet je je armen bij het spelen te ver strekken.
  • Zet je pianokruk net zo lang dichter bij of juist verder af van de piano totdat je armen prettig aanvoelen. In elk geval moet je je knieën naar links en rechts kunnen bewegen zonder dat ze tegen de piano stoten.

Als beginner ben je mogelijk geneigd dicht op het toetsenbord te gaan zitten. Als je meer afstand tot de toetsen bewaart, is het gemakkelijker om, als je wat verder gevorderd bent, stukken te spelen met noten die een groot deel van het toetsenbord bestrijken.

Zorg dat je met je voeten gemakkelijk de pedalen kunt bereiken.

Pianohouding: hoofd en rug

Je hoofd mag gerust iets voorover hangen, maar beslist niet achterover.

Zit op een ontspannen manier rechtop, precies in het midden van de pianotoetsen. Corrigeer jezelf telkens als je merkt dat je je rug niet goed rechthoudt.

Met een rechte rug en een goed ontspannen nek heb je de minste spierspanning nodig om je lichaam in balans te houden en hoef je minder tegen de zwaartekracht te vechten.

Moet je je rug toch buigen? Bijvoorbeeld om beter bij de toetsen te kunnen? Begin de beweging dan vanuit je heupen en houd je rug daarbij zo recht mogelijk.

Moet je noten moet spelen die zich zover links of rechts op het klavier bevinden, dat je er niet goed bij kunt? Leun dan  met een zo recht mogelijke rug naar links of rechts.

Pianohouding: schouders, armen en ellebogen

Omslag van het boek Pianospelen voor Dummies

Pianospelen voor Dummies (bevat audio-cd om mee te oefenen) (bol.com)

Houd je schouders en armen goed ontspannen. Laat je armen vanaf de schouders losjes omlaag hangen.

Mogelijk hebben je schouders bij moeilijke muziekstukken de neiging om zich op te trekken. Ga die onwillekeurige neiging actief tegen. Hoge schouders leiden onder meer tot gespannen armen en met gespannen armen kun je niet goed pianospelen.

Je schouders mogen niet naar voren komen als je je armen opheft om je vingers daarna op de toetsen te zetten. Daarmee belemmer je namelijk de bewegingsvrijheid van je ellebogen.

Tijdens het spelen mogen je armen nooit tegen je zij drukken, want daardoor draaien je polsen tijdens het spelen naar binnen in plaats van naar buiten.

De armen zijn bijzonder belangrijk als het gaat om toonproductie. Denk aan het produceren van een volle klank of het spelen van fortissimo-passages. Als je schouders ontspannen zijn, dan rust er vanzelf meer armgewicht op je handen en vingers. Het voordeel van ontspannen armen is niet alleen dat je ze niet voelt, maar ze vormen ook de voorwaarde voor een gezonde speeltechniek op de piano.

Zorg dat je ellebogen zich een fractie hoger dan de toetsen bevinden en niet te ver naar buiten steken, maar in de basishouding loodrecht op de toetsen staan. Je ellebogen mogen wel een stukje naar buiten staan, maar dit mag geen spierspanning oproepen.

Voor een gezonde speelhouding van je pols, hand en vingers komt heel wat kijken. Hierbij kun je het beste hulp krijgen van een muziekdocent. In het kort komt het erop neer op dat je je pols en hand goed ontspannen houdt en dat je met licht gebogen vingers de toetsen bespeelt.

Positie van je voeten ten opzichte van de pedalen

Zet je voeten plat op de grond met je knieën een klein stukje onder het toetsenbord. Je rechtervoet mag eventueel iets verder naar voren staan dan je linkervoet. Je kunt er eventueel voor kiezen je rechtervoet altijd op het rechterpedaal te houden.

Josef Hofmann adviseert om allebei je voeten altijd op de pedalen te houden of ervoor te zorgen dat je die onmiddellijk kunt indrukken op het moment dat je de pedalen nodig hebt. Als je de pedalen met je voeten moet zoeken, om ze te bedienen, gaat dit ten koste van je concentratie op je pianospel.

Dossier piano

Dit artikel behoort tot het dossier piano in opbouw.

Bronnen en verder lezen

  • Adult Piano Adventures All-in-One Lesson Book 1; Nancy en Randall Faber; Hal Leonard
  • The Piano Handbook: A Complete Guide for Mastering Piano; Carl Humphries;
  • Adult All-in-One Course: Lesson, Theory, Technic; Williard Palmer, Morton Manus en Amanda Vick Lethco; Alfred;
  • Teach Yourself to Play Piano: a Quick and Easy Introduction for Beginners: Hal Leonard Corp;
  • Piano Playing; With Questions Answered; Josef Hofmann; Theodore Presser Company;
  • Playing the Piano: Playing with Fire? A Study of the Occupational Hazards of Piano Playing; dissertatie van Jónas Sen; september 1991; http://rsi.unl.edu/text/musicmed.txt
  • Afbeelding van handen op de piano; zaui/Scott Catron; licensed under the Creative Commons Attribution-Share Alike 2.0 Generic license; http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Piano_practice_hands.jpg