Over evendit.nl en disclaimer
Auteursrecht * Privacy en cookies
Door het gebruik van deze site ga je akkoord met cookies
mrt 232013
 

Wil je als volwassene of als senior zelf muziek leren maken en gaat je voorkeur uit naar een blaasinstrument? Dan heb je volop mogelijkheden waaruit je kunt kiezen. Denk bijvoorbeeld aan de blokfluit, saxofoon, klarinet of dwarsfluit.

Voordat je een keuze maakt, is het handig om eerst eens uitgebreid stil te staan bij de volgende factoren die van belang voor bij het leren bespelen van een blaasinstrument.

De benodigde longcapaciteit voor het spelen op een blaasinstrument

Tekening van man die verwoede pogingen doet om muziek uit zijn saxofoon te krijgen: bron: gutenberg.org

Man probeert op een gespannen manier geluid uit zijn saxofoon te krijgen

Sommige blaasinstrumenten vragen om een grote longcapaciteit, denk bijvoorbeeld aan een tuba of een fagot.

Voor andere blaasinstrumenten heb je veel minder adem nodig.

Bij het klimmen der jaren pleegt de longcapaciteit af te nemen. Dat is iets waarmee je rekening houdt als je op een wat oudere leeftijd aan een (nieuw) muziekinstrument begint.

Het is handig om te weten dat het beschikken over een zekere hoeveelheid adem voor het aanblazen van een instrument voor een groot deel een kwestie van ademtechniek is.

Bij blaasinstrumenten wordt tijdens de muzieklessen de nodige aandacht besteed aan de adembeheersing. Vraag een muziekdocent om advies voordat je besluit aan een bepaald blaasmuziekinstrument te beginnen.

Overigens, de hoeveelheid lucht die je nodig hebt, varieert per instrument. Om blokfluit te spelen, heb je slechts een betrekkelijk beperkte longcapaciteit nodig.

Blokfluit en longcapaciteit

Van alle blaasinstrumenten heb je voor de blokfluit de minste hoeveelheid lucht nodig. Toch geldt net als voor alle andere blaasinstrumenten dat je met een goede ademsteun (grotendeels een kwestie van ademhalingstechniek die je kunt aanleren) mooiere tonen maakt dan zonder.

Voor een sopraanblokfluit heb je nog wat minder lucht nodig dan voor een altblokfluit en voor een altblokfluit op haar beurt weer minder dan een tenorblokfluit.

Dwarsfluit en longcapaciteit

Bij het aanblazen op de dwarsfluit splits je de lucht op de overstaande rand van het mondstuk. Een deel van de uitgeblazen lucht wordt dus niet gebruikt voor de toonvorming. Voor het dwarsfluiten heb je een goede longcapaciteit nodig, beter nog dan voor het spelen op de klarinet of saxofoon.

Klarinet of saxofoon en longcapaciteit

Op een besklarinet (dus de ‘gewone’ klarinet) heb je wat minder lucht nodig dan op een altklarinet of basklarinet.

Op een sopraansaxofoon heb je iets minder lucht nodig dan op een altsaxofoon (dus de ‘gewone’ saxofoon) en aanzienlijk minder dan op een tenorsaxofoon of op een baritonsaxofoon.

Als je over betrekkelijk weinig adem beschikt, kun je kiezen voor een mondstuk dat gemakkelijk aanspreekt en of een wat lichter rietje. Bedenk wel dat het gemakkelijker is om met een wat zwaarder rietje zuiver te spelen of een warme klank uit je saxofoon te krijgen.

Een moeilijk gebit of een kunstgebit?

In veel gevallen is het ondanks een problematisch gebit met ontbrekende of scheefstaande elementen, een gedeeltelijke prothese of een compleet kunstgebit toch goed mogelijk om een blaasinstrument te leren bespelen.

Blokfluit en gebit

Een moeilijk gebit of kunstgebit vormt geen enkele belemmering voor het spelen op de blokfluit. Bij je blokfluitspel is er in het geheel geen sprake van druk van je tanden op het mondstuk.

Dwarsfluit en gebit

Voor het bespelen van de dwarsfluit is het hebben van een onvolledig gebit of een kunstgebit zelden of nooit een probleem. Dit houdt verband met het feit dat er slechts een heel licht contact is tussen de kin en de fluit en je tanden nooit dit blaasinstrument raken.

Klarinet of saxofoon en gebit

Voor veel problemen met het gebit bestaan namelijk praktische oplossingen. Als je bijvoorbeeld met een moeilijk gebit klarinet of saxofoon wilt spelen, kan een speciaal bitje vaak uitkomst bieden. Je muziekdocent kan jou op dit punt adviseren voordat je besluit om een bepaald muziekinstrument te leren bespelen.

Last van spieren en/of gewrichten

Sommige blaasinstrumenten zitten ergonomisch beter in elkaar dan andere. Dat kan zelfs gelden voor eenzelfde instrument: zo zit bijvoorbeeld de ene dwarsfluit of saxofoon ergonomisch gezien slimmer in elkaar dan de andere.

Dat kan het verschil betekenen tussen langere tijd comfortabel spelen of al snel last krijgen van blessures. Laat je op dit punt dus goed adviseren door je docent of in de muziekvakhandel.

Verder is het van belang om muziekles te nemen bij een gediplomeerd muziekdocent. Hij of zij kan je helpen met een ergonomisch verantwoorde houding om op je instrument te spelen. Een goede muziekleraar kan jou ook vertellen of je wegens bepaalde gezondheidsklachten  zoals een middenrifbreuk  (hernia diafragmatica),  beter voor een ander muziekinstrument kunt kiezen.

Blokfluit en ergonomie

De blokfluit behoort tot de blaasinstrumenten met het laagste gewicht. De sopraanblokfluit is theoretisch de lichtste fluit en de basblokfluit de zwaarste. De alt- en de tenorblokfluit zitten daar tussenin. De sopranino is weliswaar nog kleiner en lichter dan de sopraanblokfluit, maar dit zeer hoog klinkende instrument wordt in de praktijk vooral in ensembleverband toegepast.

Sommige houtsoorten zijn wat zwaarder dan andere houtsoorten. Zo is esdoorn een vrij lichte houtsoort en grenadille een zware houtsoort.

Tegenwoordig zijn er ook goede blokfluiten van kunststof met een prettig gewicht. Denk bijvoorbeeld aan die van de Yamaha-serie 300. Meer informatie over plastic blokfluiten vind je bijvoorbeeld  in de artikelen  Is de plastic blokfluit een echte concurrent voor een houten fluit? en in Welke blokfluit is de beste?

De blokfluit behoort tot de blaasinstrumenten die fysiek gezien weinig belastend zijn.

Klarinet en ergonomie

Stel dat je graag klarinet wilt leren spelen, maar je vindt een houten instrument te zwaar voor je handen, dan kun je kiezen voor een kunststoffen klarinet; die wegen aanzienlijk minder.

In aanmerking komen dan bijvoorbeeld de klarinetten van ABS-kunststof van Buffet Crampon en Yamaha.

De besklarinetten van Buffet Crampon B10 en B12 hebben een body van kunststof. De B12-klarinet wordt veel gebruikt op muziekscholen als goed instrument voor beginners.

Er is ook een populaire besklarinet met body van kunststof van Yamaha, de YCL 250 of de nieuwere leerlinginstrumenten YCL 255, YCL-255E of 255S.

Met een afzonderlijk aan te schaffen mooie houten kop op zo’n klarinet van kunststof wordt de toon warmer.

Omdat je de klarinet recht voor je houdt, wordt je lichaam niet eenzijdig belast.

Saxofoon en ergonomie

Een saxofoon is een relatief zwaar blaasinstrument. Daarom gebruiken bijna alle saxofonisten een draagkoord of een draagharnasje.

Wil je sopraan- of altsaxofoon spelen, dan kiezen de meeste mensen in eerste instantie voor het gebruik van een draagkoord om het instrument te zekeren, zodat het niet op een onbewaakt moment uit je handen glipt. Deze draagkoorden zijn voor de sax verkrijgbaar in verschillende, al dan niet ergonomische uitvoeringen. De betere modellen verdelen de druk op de nek beter dan de eenvoudige modellen.

Heb je het gevoel dat het draagkoord te veel druk op je nek uitoefent, kun je kiezen voor een verstelbaar draagharnasje (ook wel draagtuigje genoemd). Deze worden vaak gebruikt voor een altsax, een tenorsax of een baritonsax. Bekende merken zijn BG en Neotech.  Dergelijke tuigjes verdelen  het gewicht van het instrument beter over je lichaam verdelen en laten je nek geheel vrij.

Gaat je belangstelling uit naar een sopraansaxofoon, dan kun je overwegen om de onderkant op het randje van je knie te laten rusten. Dat bevordert het speelgemak. De meeste ‘gewone’ draagtuigjes zijn niet geschikt voor de sopraansax.  Van de Duitse firm Helin is het comfortabele model Helin 535-1 dat wel geschikt is voor de sopraansaxofoon, omdat het de saxofonist in staat stelt de rechte sax in de gewenste hoek van 45 graden voor het lichaam te houden.

Voor een aantal blaasinstrumenten is er een zogenaamde speelstandaard te koop. Dan draagt niet jijzelf, maar de speelstandaard het grootste deel van het gewicht van je muziekinstrument.

Als volwassene of senior een muziekinstrument leren spelen

Meer informatie over het leren bespelen van een muziekinstrument op latere leeftijd vind je in het artikel als volwassene of senior een muziekinstrument leren bespelen.

Dossier Muziek algemeen

Dit artikel maakt deel uit van het dossier muziek algemeen.