Categorieën
Musiceren algemeen Viool

Strijkinstrumenten en persoonlijkheid

Voel je je aangetrokken tot strijkinstrumenten? Denk aan de viool, altviool, cello of contrabas. Welke persoonlijke eigenschappen heb je nodig om met succes strijkinstrumenten te leren spelen? Hebben violisten bijvoorbeeld meegaande karakters? Klopt het dat ze vaak wat op zichzelf zijn en misschien zelfs enigszins afstandelijk? En zijn ze vaak rustig en gedisciplineerd?

foto van Scarlatti 4/4 viool met strijkstok in koffer
Scarlatti 4/4 viool inclusief fijnstemmers, strijkstok en koffer (bol.com)

Dit artikel is opgebouwd uit de volgende paragrafen.

Muziekinstrument en persoonlijkheid algemeen

Vooral in Angelsaksische landen bestaan verschillende theorieën en opvattingen over de relatie tussen een muziekinstrument en de persoonlijkheid van de speler ervan in het algemeen. Meer hierover lees je in de artikelen Muziekinstrument en karakter en in Wat zegt muziek over jouw persoonlijkheid?

Strijkinstrumenten algemeen: van viool en altviool tot cello en bas

foto van Scarlatti 3/4 viool met strijkstok in koffer incl. schoudersteun
Scarlatti 3/4 viool incl. fijnstemmers, strijkstok, koffer, super speelklaar en incl. schoudersteun (bol.com)

De viool, altviool, cello en contrabas rekenen we tot de strijkinstrumenten.

De opvallendste eigenschap van strijkers is introversie. Dit komt uit diverse onderzoeken naar voren. Mensen die met plezier een strijkinstrument bespelen, zijn vaak meegaande karakters die graag meespelen in ensembles en orkesten.

Het plezier van het spelen in een groep zonder alle stress van moeten spelen van geregeld te moeten soleren, maakt dat sommige mensen zich tot de strijkinstrumenten voelen aangetrokken. Natuurlijk zouden ze om die reden ook kunnen kiezen voor bijvoorbeeld een klarinet of een gitaar, maar er zijn meer factoren, zoals het zeer uitgebreide repertoire of de klank van het instrument die de keus voor een strijkinstrument aantrekkelijk maken.

Foto van Zlata carbon strijkstok
Zlata carbon-fiber strijkstok voor viool (bol.com)

Strijkers zouden doorgaans wat afstandelijk en op zichzelf zijn. Verder zouden ze hard, zelfstandig en gedisciplineerd studeren. Dit is nodig omdat het maken van vorderingen op strijkinstrumenten zijn tijd nodig heeft, meer dan op de meeste andere muziekinstrumenten. Verder zouden strijkers zich in het algemeen zelfstandig en vasthoudend opstellen. Deze houding komt onder meer van pas bij het instuderen van strijkmuziek.

Wat de afzonderlijke instrumenten uit de strijkersfamilie betreft, het volgende.

Viool

Foto van GEWA-viool Maestro 56
GEWA Maestro 56 viool (bol.com)

De viool is geschikt voor rustige en gedisciplineerde kinderen. Voor hen is het belangrijk dat ze er een goed gevoel bij hebben dat ze als violisten vooral bijdragen aan het geluid van hun sectie. Ook al zijn er veel prachtige solo’s voor violisten gecomponeerd, toch hoor je violisten doorgaans als complete muzieksectie van een orkest.

Het kost beginnende violisten doorgaans aanzienlijk meer tijd en moeite om een aangenaam geluid uit hun viool te krijgen dan strijkers of houtblazers uit hun instrumenten. Extraverte en/of ongeduldige kinderen zijn daarom eerder geneigd de viool links te laten liggen.

Altviool

Foto van Zlata carbon strijkstok voor altviool
Zlata carbon-fiber strijkstok voor altviool (bol.com)

De altviool trekt vooral inschikkelijke kinderen aan die graag meedoen in een groep.

Het algemene vooroordeel is dat de altviool de keus is voor mensen die de viool met al zijn snelle loopjes en versieringen te moeilijk vinden en liever een eenvoudiger partij meespelen.

    • Uit een onderzoek kwam eerder naar voren dat altviolisten een hogere mate van bezonnenheid en van introversie tonen dan violisten. Ook zouden bij uitstek emotioneel stabiel zijn.
Foto van Gewa elektrische viool
Gewa E-viool novita (bol.com)

Cello

De cello heeft vooral een aantrekkingskracht op verlegen kinderen die wel graag aanzien hebben, maar die niet graag in het centrum van de aandacht staan.

Contrabas

Ondanks de grootte van de contrabas is dit muziekinstrument geen logische keuze voor kinderen die graag domineren. Dit instrument is bij uitstek geschikt voor mensen met belangstelling voor jazzmuziek en die graag hun creativiteit in een combo tot uitdrukking willen brengen.

Een eerdere versie van dit artikel werd op 19 oktober 2011 door de auteur, An Schrijfstra, gepubliceerd op Infonu.nl onder de titel: ‘Muziekinstrument en persoonlijkheid’.

Dossier musiceren algemeen

Dit artikel maakt deel uit van het dossier musiceren. Kijk bijvoorbeeld ook eens in de artikelen Muziekinstrument en karakter en Wat zegt muziek over jouw persoonlijkheid?

Naast onderstaande bronnen heb ik gebruik gemaakt van mijn eigen jarenlange ervaringen als multi-instrumentalist.

Bronnen

  • The Musical Temperament: Psychology and Personality of Musicians; Anthony Kemp; Oxford University Press
  • The Social Psychology of Music; David John Hargreaves, Adrian C. North; Oxford University Press
  • The Social and Applied Psychology of Music; David John Hargreaves, Adrian C. North; Oxford University Press
  • The Right Instrument for Your Child; a Practical Guide for Parents and Teachers; Atarah Ben-Tovim & Douglas Boyd; Gollancz
  • Musical Instrument Selection; s.n.; http://wik.ed.uiuc.edu/index.php/Musical_Instrument_Selection
Categorieën
Blokfluit Dwarsfluit Klarinet Musiceren algemeen Saxofoon

Blaasinstrumenten en persoonlijkheid

Voel je je aangetrokken tot houtblaasinstrumenten? Bijvoorbeeld tot houtblaasinstrumenten als de blokfluit, dwarsfluit, fagot, hobo, klarinet of saxofoon? Of misschien meer tot de koperblaasinstrumenten? Denk aan de bugel, cornet, trompet of trombone, of aan de esbas, besbas, eufonium of tuba of aan de hoorns. Wat heeft je persoonlijkheid te maken met je belangstelling en/of geschiktheid voor een bepaald houtblaasinstrument?

Dit artikel is opgebouwd uit de volgende paragrafen.

Omslag van het boek 'Welk instrument past bij mijn kind: een handleiding voor ouders om het meest geschikte instrument voor hun kind te kiezen (geschreven door Atarah Ben-Tovim en Douglas Boyd)
Welk instrument past bij mijn kind? (bol.com)

Muziekinstrument en persoonlijkheid algemeen

Vooral in Angelsaksische landen bestaan verschillende theorieën en opvattingen over de relatie tussen een muziekinstrument en de persoonlijkheid van de speler ervan in het algemeen. Meer hierover lees je in de artikelen Muziekinstrument en karakter en in Wat zegt muziek over jouw persoonlijkheid?

Houtblaasinstrumenten: van dwarsfluit of klarinet tot saxofoon, hobo of fagot

De dwarsfluit, klarinet, saxofoon, fagot en de hobo rekenen we tot de houtblaasinstrumenten. En dat geldt ook voor de blokfluit.  Verrassend genoeg worden de  dwarsfluit en de saxofoon ook tot de houtblaasinstrumenten gerekend. In het eerste geval omdat dwarsfluiten vroeger doorgaans van hout werden gemaakt en in het tweede geval, omdat het geluid door het blazen tegen een rietje tot stand komt).

Op een aantal houtblaasinstrumenten leert een kind al snel eenvoudige en leuke melodietjes te spelen. Dat werkt stimulerend op het kind zelf en is ook plezierig voor zijn (trotse) ouders.

Extraverte persoonlijkheden of mensen die snel resultaat willen zien, zijn daarom geneigd voor een houtblaasinstrument als de dwarsfluit, klarinet of de saxofoon te kiezen.

Voor de hobo en fagot is daarentegen flink wat geduld en inspanning nodig voordat de eerste melodieën er goed op willen klinken.

Volgens wetenschappelijk onderzoek zouden houtblazers, die in het orkest vaak tussen het spervuur van de andere instrumentalistensecties zitten, vaak introvert zijn, maar tegelijk over meer verbeeldingskracht beschikken.

Sommige onderzoekers rekenen de houtblazers tot de meegaande persoonlijkheden. Deze instrumentalisten spelen doorgaans graag in ensembles en orkesten en geven daar kleur aan.

Lees ook de artikelen over je karakter en de dwarsfluit en over je karakter en de klarinet.

Koperblaasinstrumenten: van bugel, cornet of trompet tot esbas, besbas eufonium of tuba

Bij de koperblaasinstrumenten maken we onderscheid tussen het scherpe koper en het zachte koper.

De trompet en de trombone behoren tot het scherpe koper. De cornet is eigenlijk een tussenvorm tussen het scherpe en het zachte koper, maar wordt bij een tweedeling doorgaans tot het scherpe koper gerekend.

De bugel, het eufonium, de tuba, de bariton, de esbas en de besbas behoren tot het zogenaamde zachte koper. De hoorns vormen een tussenvorm tussen het scherpe koper en het zachte koper, maar worden bij een tweedeling doorgaans tot het zachte koper gerekend.

Evenals als bij de meeste houtblaasinstrumenten is het ook bij veel ook bij koperinstrumenten mogelijk om al snel na de eerste lessen eenvoudige wijsjes te spelen.

Een extraverte persoonlijkheid of iemand die graag snel resultaten ziet, kan zich aangetrokken voelen tot een koperinstrument, omdat hij daarmee, net als op de meeste houtblaasinstrumenten al snel de eerste melodieën kan spelen.

Volgens verschillende onderzoeken onder kinderen zouden deze leerlingen impulsiever reageren, minder zelfdiscipline hebben en gevoeliger zijn voor groepsdruk dan bijvoorbeeld bij strijkers het geval is. Koperblazers zijn doorgaans sociaal ingesteld en spelen graag in ensembles en orkesten.

De trompet vormt samen met de trombone en de cornet de spontane keus van extraverte kinderen. Mogelijk houdt dit verband met het feit dat deze muziekinstrumenten relatief luid klinken, in vergelijking met zachte instrumenten zoals de dwarsfluit of klarinet.

Er bestaan denkbeelden over de verschillen in aantrekkingskracht van de verschillende koperinstrumenten die verband houden met het timbre en het volume van een bepaald type instrument of de rol van het instrument in het orkest, maar dat voert voor dit artikel te ver.

Een eerdere versie van dit artikel werd op 19 oktober 2011 door de auteur, An Schrijfstra, gepubliceerd op Infonu.nl onder de titel: ‘Muziekinstrument en persoonlijkheid’.

Dossier musiceren algemeen

Dit artikel maakt deel uit van het dossier musiceren. Kijk bijvoorbeeld ook eens in de artikelen Muziekinstrument en karakter en Wat zegt muziek over jouw persoonlijkheid?

Naast onderstaande bronnen heb ik gebruik gemaakt van mijn eigen jarenlange ervaringen als multi-instrumentalist.

Bronnen

  • The Musical Temperament: Psychology and Personality of Musicians; Anthony Kemp; Oxford University Press
  • The Social Psychology of Music; David John Hargreaves, Adrian C. North; Oxford University Press
  • The Social and Applied Psychology of Music; David John Hargreaves, Adrian C. North; Oxford University Press
  • The Right Instrument for Your Child; a Practical Guide for Parents and Teachers; Atarah Ben-Tovim & Douglas Boyd; Gollancz
  • Musical Instrument Selection; s.n.; http://wik.ed.uiuc.edu/index.php/Musical_Instrument_Selection (link werkt niet meer)
Categorieën
Musiceren algemeen

Muziekinstrument en karakter

Welk type muziekinstrument past het beste bij jouw karakter of dat van je kind? Hoe zit het met de geschiktheid van een bepaald muziekinstrument in relatie tot iemands persoonlijkheid? En in hoeverre bepalen de persoonlijkheidskenmerken of iemand geschikt is voor dat instrument? Of helpt het leren spelen van een bepaald muziekinstrument juist voor de ontwikkeling van bepaalde persoonlijke eigenschappen?

Dit artikel bestaat uit de volgende paragrafen.

Omslag van het boek 'Welk instrument past bij mijn kind: een handleiding voor ouders om het meest geschikte instrument voor hun kind te kiezen (geschreven door Atarah Ben-Tovim en Douglas Boyd)
Welk instrument past bij mijn kind? (bol.com)

Selectie van een type muziekinstrument (bijvoorbeeld blaas-, strijk- of akkoordinstrument)

Elk muziekinstrument brengt zijn eigen mogelijkheden en uitdagingen met zich mee. Bijvoorbeeld als het gaat om repertoire, samenspelmogelijkheden, maar ook bijvoorbeeld de geschiktheid van het instrument voor bijvoorbeeld je spieren en gewrichten, je longen en/of je gebit.

Bouw jezelf van tevoren een globaal beeld op van die mogelijk heden en uitdagingen, voordat je kiest voor een bepaald muziekinstrument. Zo voorkom je investeringen in geld maar vooral ook tijd die je achteraf gezien misschien anders had willen besteden.

Als jij of je kind na enkele jaren naar een ander instrument wil overstappen, betekent dat niet alleen een kostbaar tijdverlies. Het opnieuw beginnen op een ander type instrument kan met zich brengen dat het hoogst bereikbare niveau op het nieuwe instrument lager ligt dan wanneer direct op dat instrument zou zijn begonnen. Bovendien kan de leerling ontmoedigd raken als hij opnieuw moet leren om zuivere en mooie tonen te spelen en weer die allereerste simpele oefeningen en wijsjes moet instuderen. Sommige leerlingen gooien het tweede instrument bij gebrek aan geduld daarom al snel aan de kant.

Schoolmuziek en instrumentkeus

In landen waarin schoolmuziek serieus wordt genomen, is op scholen belangstelling voor de relatie tussen de persoonlijkheid van leerlingen en de beschikbare muziekinstrumenten. Dit met het oog op een zo goed mogelijke ‘aansluiting’ tussen de leerling en het te bespelen instrument. Immers, het niveau van het schoolorkest (en daarmee deels ook het aanzien van de school) hangt immers deels af van het enthousiast oefenen van de leerlingen buiten schooltijd?

Een goede match tussen de persoonlijkheid van de speler en een muziekinstrument betekent het verschil tussen een instrument dat regelmatig en met enthousiasme bespeeld wordt of een instrument dat zelden of nooit uit de kast komt. Mede vanwege dit belang hebben wetenschappers en ervaringsdeskundigen de relatie tussen persoonlijkheid en muziekinstrument onderzocht

De wetenschap over het karakter van de muziekleerling

Uit wetenschappelijk onderzoek komt een duidelijk verband naar voren tussen de kenmerken van de persoonlijkheid en de geschiktheid of voorkeur voor bepaalde muziekinstrumenten.

Bekende wetenschappers die uitgebreid in boeken en artikelen in vakbladen over de relatie tussen persoonlijkheid en muziekinstrumenten hebben gepubliceerd zijn bijvoorbeeld Anthony Kemp en Adrian North. Maar ook tientallen anderen hebben in vakbladen voor psychologie artikelen over dit onderwerp gepubliceerd.

Musici en docenten over muziekinstrument en persoonlijkheid

Atarah-Ben Tovim over muziekinstrumenten voor kinderen

Een gemakkelijk leesbaar boek over dit onderwerp is geschreven door Atarah Ben-Tovim en Douglas Boyd; The Right Instrument for Your Child (in het Nederlands vertaald als: Welk instrument past bij mijn kind? (o.a. verkrijgbaar via bol.com).

Atarah Ben-Tovim werd geboren in 1940. Ze begon haar carrière als professioneel dwarsfluitiste bij een orkest, maar ondanks de lovende recensies wilde ze op een gegeven moment toch liever muziekprogramma’s over (klassieke) muziek presenteren. Daarmee werd ze bekend via onder meer radio- en tv-programma’s van de BBC. Ze richt zich sterk op de verbetering van de muziekbeleving door kinderen. Tegenwoordig geeft ze workshops op het gebied van de dwarsfluit en de klarinet.

In haar boek vind je enkele vragenlijsten. Daarmee kun je je een beeld vormen van de muziekinstrumenten waarvoor je mogelijk wilt kiezen, gezien de muzikale, fysieke en psychische eigenschappen die je kind daarvoor nodig heeft. Daarnaast bevat het boek algemene informatie over de verschillende muziekinstrumenten.

Muziekleiders van schoolorkesten over de selectie van instrumenten

Ook sommige muziekleiders van de bekende ‘concertbands’ of ‘marching bands’ in de Verenigde Staten hebben, vaak op grond van hun uitgebreide jarenlange ervaring, uitgesproken opvattingen over de persoonlijkheid van leerlingen en de kans van slagen dat de leerling goed thuis wordt op een bepaald blaasinstrument. Met wat googelen vind je op die manier heel wat boeiende inzichten (die elkaar overigens soms flink tegenspreken).

Wat betekent het leren van een muziekinstrument voor iemands persoonlijke eigenschappen?

Het is duidelijk dat bepaalde persoonlijkheden zich voelen aangetrokken tot of geschikt zijn voor bepaalde muziekinstrumenten.

De indruk bestaat echter dat er sprake is van een wisselwerking. Door het leren bespelen bespelen van een muziekinstrument werkt iemand immers ook (wellicht ongemerkt )aan zijn zelfdiscipline en zijn zelfvertrouwen? Bij het samenspelen in een orkest band of ensemble komt daar bovendien de verdere ontwikkeling van de sociale vaardigheden bij. Zo kan iemand bijvoorbeeld zijn verlegenheid overwinnen door in een muziekgroepje te gaan spelen.

Als je voor een bepaald muziekinstrument voor jezelf of je kind kiest, kun je dat doen op basis van jouw of zijn karaktereigenschappen. Maar misschien wil je daarbij ook rekening houden met bepaalde eigenschappen en vaardigheden zoals zelfdiscipline, zelfvertrouwen en samenwerking die mede verder ontwikkeld kunnen worden door en tijdens het leren spelen op het muziekinstrument van jouw keus.

Hebben blazers, strijkers, toetsenisten, tokkelaars en slagwerkers een bijzondere karakterstructuur?

Yamaha sopraanblokfluit YRS-23 (kunststof) met dubbele Duitse boring
Ivoorwitte Yamaha sopraanblokfluit YRS-23 (ABS-kunststof) met dubbele Duitse boring (bol.com)

Vaak hoor je de vraag of mensen van nature houtblazers, koperblazers, strijkers, tokkelaars, toetsenisten of slagwerkers zijn. Feit is in ieder geval dat veel mensen zich tot een bepaald type muziekinstrument voelen aangetrokken .

In het geval van blazers vermoeden sommige onderzoekers dat er een relatie bestaat tussen de orale karakterstructuur volgens Freud en het willen bespelen van blaasinstrumenten. Het zou een teruggrijpen kunnen inhouden op het orale stadium waarin het kleine kind onbewust opnieuw de vreugde van de borstvoeding wil beleven door voorwerpen in de mond te stoppen. Immers, ook het mondstuk van een blaasinstrument wordt in de mond gestopt of tegen de mond gehouden.

De meeste onderzoekers leggen echter liever verbanden die samenhangen met het gemak van het aanleren van de eerste melodieën en de rol van een bepaald instrument in een orkesten of bands.

afbeelding van een kwartetspel over alles wat met het notenschrift te maken heeft.
Notenkwartetspel. Speels het muziekschrift leren (notenbalken, muzieknoten en muziekbegrippen) (bol.com)

Groepen muziekinstrumenten

Meer artikelen over over specifieke groepen en afzonderlijke muziekinstrumenten  en persoonlijkheid vind je in de links hieronder.

Een muziekinstrument huren in geval van twijfel over de juiste keus

Als je niet zeker weet of een bepaald instrument echt goed bij je past, kun je eventueel besluiten om in plaats van een muziekinstrument aan te schaffen, er eerst eentje voor een aantal maanden tot een jaar te huren, al dan niet via de muziekschool dan wel via een muziekinstrumentenwinkel. Vaak zal de laatste de huur of een deel daarvan van de koop van dat instrument of een ander muziekinstrument aftrekken.

Een eerdere versie van dit artikel werd op 19 oktober 2011 door de auteur, An Schrijfstra, gepubliceerd op Infonu.nl onder de titel: ‘Muziekinstrument en persoonlijkheid’.

Dossier musiceren algemeen

Dit artikel maakt deel uit van het dossier musiceren. Kijk bijvoorbeeld ook eens in het artikel Wat zegt muziek over jouw persoonlijkheid?

Naast onderstaande bronnen heb ik gebruik gemaakt van mijn eigen jarenlange ervaringen als multi-instrumentalist.

Bronnen

  • The Musical Temperament: Psychology and Personality of Musicians; Anthony Kemp; Oxford University Press
  • The Social Psychology of Music; David John Hargreaves, Adrian C. North; Oxford University Press
  • The Social and Applied Psychology of Music; David John Hargreaves, Adrian C. North; Oxford University Press
  • The Right Instrument for Your Child; a Practical Guide for Parents and Teachers; Atarah Ben-Tovim & Douglas Boyd; Gollancz
  • Musical Instrument Selection; s.n.; http://wik.ed.uiuc.edu/index.php/Musical_Instrument_Selection (linkt werkt niet meer)
Categorieën
Musiceren algemeen

Bladmuziek instuderen met BestPractice

Je wilt een muziekstuk instuderen maar noten lezen, is niet je grootste hobby. Ingewikkelde ritmes en zeer lage of zeer hoge noten in de muziek vormen soms echte uitdagingen. Je bent er niet altijd zeker van dat je de juiste noten speelt of dat je het ritme goed hebt begrepen. Eigenlijk wil je (als hulp bij het lezen van notenschrift) het liefst met de muziek meespelen, maar dan in jouw eigen tempo. En soms ook in een toonsoort die beter bij jouw muziekinstrument past dan de toonsoort waarin op een mp3-tje of een cd wordt gespeeld. Wanneer is het gratis programma BestPractice 1.03 een goede oplossing?

Hoe pak je nieuwe bladmuziek aan?

Groene button met daarop een zwierige muzieknoot
Logo van het programma BestPractice 1.03

Stel, je hebt een stuk leuke nieuwe bladmuziek gekregen en je hebt zin om dat stuk in te studeren. Helaas zitten er nogal wat moeilijke noten en ritmes in dat muziekstuk. Je kijkt eens naar de gedeelten die nog het makkelijkst lijken, maar de moed zakt in je schoenen.

De noten op en direct onder en boven de notenbalk weet je blindelings te noemen, maar de zeer hoge of lage noten met een aantal hulpstreepjes hebben nog af en toe hun geheimen voor je. Je kunt goed uit de voeten met eenvoudige ritmes, maar zodra je al dan niet dubbel gepuncteerde noten en rusten ziet, ben je niet meer zeker van je zaak. En je hebt al ontdekt dat er helaas geen speciale ‘play along’ of ‘music-minus-one’-muziek bestaat voor het stuk dat jij graag wilt leren spelen of zingen. Dit is het moment waarop alle hulp welkom is.

Globaal gesproken, zijn er twee oplossingen:

Ken je een mooie opname van een muziekstuk op cd of mp3? Je zou dan ervoor kunnen kiezen om dat stuk in je eigen tempo en op de door jou gewenste toonhoogte mee te spelen.

Ken je geen mooie opname? Dan zou je ervoor kunnen kiezen om de noten van je bladmuziek over te nemen in een muzieknotatieprogramma. Deze tweede oplossing kan echter flink wat tijd kosten.

De eerste, snelle oplossing wordt in dit artikel behandeld.

Meespelen met een cd of mp3, maar dan in jouw tempo en op een comfortabele toonhoogte

Je boft als je een geschikte opname van een muziekstuk op cd of mp3 hebt gevonden. Nu heb je een snelle en handige manier om je bladmuziek in te studeren.

Een handig en gratis programma (zonder spyware!) is BestPractice 1.03. Dat is een populair open source programma om muziekstukken mee in te studeren. Je kunt dit programma vrijblijvend en zonder enige verplichting onbeperkt blijven gebruiken, Als je echt gelukkig bent met het programma, kun je overwegen als dank een kleine donatie te doen aan Robert Moerland, de maker van het programma. Je vindt zijn gegevens door in het programma BestPractice op de knop ‘Hulp’ te drukken en vervolgens op ‘Donations’ te klikken.

Download dit programma en installeer het. Let bij het installeren erop dat je uitsluitend het programma BestPractice installeert en niet ook eventuele andere ‘aanbevolen’ programma’s.

Schermafdruk van het programma BestPractice 1.03
Scherm BestPractice 1.03. Dit programma helpt je om muziek op mp3 of cd in je eigen tempo en in de door jou gewenste toonhoogte af te spelen

Voor een Nederlands menu zet je de taal op ‘Dutch’. Als je voor de eerste keer met het programma werkt, zet je de “Tijd-uitrek kwaliteit” op “Beste dusver” en vink je het “Anti-alias filter aan”. Het programma onthoudt de bovengenoemde instellingen voor alle volgende keren.

Open Bestand

Klik op de button “Open Bestand” en selecteer het gewenste muziekstuk (met als extensie .wav of .mp3).

In het veld onder “Berichten” zie je de tijd en de naam van het geselecteerde muziekstuk verschijnen. Als het geen mp3-bestand is, maar een cd, zie je in het grote veld linksboven de nummers en omschrijvingen van de cd verschijnen.

Het stuk wordt nu automatisch afgespeeld. Terwijl je naar de muziek luistert, zie je de tijd lopen vanaf: 00:00:00. De eerste 2 nullen geven het aantal uren, de tweede 2 nullen het aantal minuten, en de derde 2 nullen het aantal seconden aan. Je weet dan precies waar een bepaalde passage binnen een nummer begint. Je kunt dan een volgende keer daar direct heengaan met de schuifknop.

Nu kun je voor je komende oefensessie de volgende instellingen afzonderlijk vastleggen:

Volume

Met de schuifknop in de rechterbovenhoek stel je in hoe luid de muziek klinkt.

Afspeelhoogte

Met de schuifknop halverwege de rechterkolom kun je de toon telkens een halve noot verhogen of verlagen. Dit is handig als jouw bladmuziek in een andere toonsoort staat dan het origineel of als je een transponerend muziekinstrument zoals een saxofoon of klarinet bespeelt. Je zet de afspeelhoogte bijvoorbeeld een hele noot hoger als je op je besklarinet een stuk speelt dat eigenlijk voor de dwarsfluit is bedoeld. Je kunt BestPractice dus als handige transponeersoftware gebruiken. En als je bijvoorbeeld een blokfluit hebt die net even iets lager gestemd is dan A=440 Hz of een viool waarop je het liefst speelt in een stemming met A=444 Hz, kun je met de fijnafstemming van het programma de gewenste, exacte toonhoogte afstemmen op dat van je muziekinstrument.

De afspeelhoogte staat geheel los van de afspeelsnelheid. Dat biedt geweldige mogelijkheden voor het instuderen van muziekstukken.

Fijnafstemming

Deze schuifknop bevindt zich onder de instelling voor de afspeelhoogte. Deze knop gebruik je als de muziek net een haartje te laag of te hoog klinkt voor jouw instrument, bijvoorbeeld omdat jouw instrument gestemd is op A=442 MHz en de opname is gemaakt met instrumenten die nog gestemd zijn op A=440 MHz of andersom.

Afspeelsnelheid

Dit is de onderste schuifknop. De defaultwaarde is 100%, dus de oorspronkelijke snelheid van de cd of mp3. Om een stuk in te studeren, zet je de waarde bijvoorbeeld ergens in de buurt van de 80%. Zet je de waarde veel lager, kan dat duidelijk hoorbaar zijn door een verminderde geluidskwaliteit. Als je het stuk goed kunt meespelen met een snelheid van 80%, kun je de oefensnelheid steeds een beetje opvoeren. Bijvoorbeeld met ongeveer 5% per keer. Op een gegeven moment kun je het stuk dan op de volle snelheid van 100% meespelen of meezingen.

De afspeelsnelheid staat geheel los van de afspeelhoogte. Deze functie is ook bijzonder handig voor het in een kalm tempo leren spelen van snelle muziek. Het feit dat je de snelheid van de muziek zelf kunt instellen, is een van de opties die het programma geschikt maakt als instudeersoftware te gebruiken.

Karaoke

De karaoke-knop bevindt zich in de rechterkolom, direct onder het midden. Als je het hokje na ‘Karaoke mode’ aanvinkt, wordt de stem van de melodie onderdrukt.

Een optimale onderdrukking van de stem, kun je via de schuifknop regelen. Ook de “Bass doorlaat frequentieband” en de “Treble doorlaat frequentieband” kun je via schuifknoppen instellen.

Als de toonhoogte van het stuk niet goed bij jouw stem past, kun je die toonhoogte aanpassen via de bovengenoemde functie Afspeelhoogte.

Opnieuw afspelen

Aan het eind van het stuk begint BestPractice automatisch weer opnieuw. Je hoeft dus niet opnieuw op de ‘play’-toets te drukken. Deze functie hoef je niet in te stellen. Nadat het einde van een muziekstuk is bereikt, wordt het stuk altijd geheel vanzelf weer opnieuw afgespeeld

Loopfunctie

Om effectief te studeren, is het handig om lastige passages te isoleren. Je hoeft dan niet telkens het hele nummer aan te horen om een keertje dat moeilijke gedeelte te kunnen beluisteren. Met de pijltjestoetsen kun je de start- en eindtijd van de in te studeren passage instellen. Je kunt ook wachten tot het moment direct voordat die passage begint en dan op de ‘Nu!-knop’ drukken om het begin van de loop aan te geven. Direct na het eind van de passage die je wilt instuderen, druk je dan op de “Nu!-knop’ eronder om het eind van de loop aan te geven.

Vink je nu het hokje voor “Loop” aan, zal het programma automatisch die ene passage eindeloos blijven herhalen totdat je op de stop-toets drukt.

Opslaan

Met de “Opslaan-knop” kun je de muziek inclusief de gemaakte aanpassingen opslaan. Stel dat je bijvoorbeeld de toonhoogte en de afspeelsnelheid hebt veranderd en je vervolgens het stuk opslaat, heb je een volgende keer het stuk direct inclusief alle aanpassingen tot je beschikking. Het nieuwe bestand krijgt altijd een .wav-extensie, ook als het oorspronkelijke document een mp3-tje is.

Andere toepassingen voor BestPractice

Soms beschik je niet over bladmuziek, maar wil je een nieuwe song of melodie ‘op je gehoor te leren spelen. Dan kun je BestPractice gebruiken om de song of melodie in een voor jouw comfortabel tempo en in een voor jou geschikte toonsoort af te spelen. Je probeert dan net zo lang de juiste noten te treffen totdat dit lukt.

Als je de muziek wilt omzetten in notenschrift, is het handig om Best Practice een stuk muziek langzaam te laten afspelen. Zo kun je in je eigen tempo de noten opschrijven.

Andere muzieksoftware voor het oefenen van muziekstukken

Er is ook commerciële muzieksoftware voor het oefenen van muziekstukken verkrijgbaar. Sommige van die softwareprogramma’s hebben nog veel meer praktische mogelijkheden om je te helpen bij het instuderen van muziek.
Een deel van die software is zelfs interactief. Denk bijvoorbeeld aan Smartmusic for Students of aan Elevation.

Meer informatie over jouw muziekinstrument

Wil je praktische tips over het spelen op je muziekinstrument? Kijk dan eens in de overzichten van artikelen die horen bij jouw muziekinstrument. Denk bijvoorbeeld aan blokfluit, dwarsfluit, gitaar klarinet, piano of saxofoon.

Alternatief voor BestPractice 1.03

Als je een gratis, veelzijdig en toch eenvoudig te bedienen Nederlandstalig oefenprogramma zoekt, kun je van BestPractice veel plezier hebben. Als je liever zonder computer aan op je muziekinstrument speel, kun je als alternatief gebruik maken van een dj-cd-speler. Met de meeste types kun je muziek op een voor jouw geschikte hoogte en in het door jou gewenste tempo spelen. Dergelijke apparaten hebben vaak nog veel meer opties.

Dossier Musiceren algemeen

Dit artikel maakt deel uit van het dossier musiceren. In dit dossier vind je een overzicht van alle artikelen over het zelf (leren) maken van muziek in het algemeen.

Een eerdere versie van dit artikel werd op 10 augustus 2011 door de auteur, An Schrijfstra, gepubliceerd op Infonu.nl onder de titel:Zelfstandig bladmuziek instuderen met BestPractice.