Klarinet en persoonlijkheid

 
Voor het laatst aangepast op 22 juni 2018;
 Klarinet  
apr 272016
 

De klarinet hoort thuis in het rijtje populaire muziekinstrumenten. Dit blaasinstrument oefent een grote aantrekkingskracht uit op zowel kinderen als volwassenen. Deels omdat veel mensen van de klank en de veelzijdigheid van de klarinet houden. En ook omdat je al snel je eerste liedjes op dit enkelrietinstrument kunt spelen. Wat valt er te zeggen over de rol van de persoonlijkheid en met karaktertrekken bij de keus voor en het blijvend succes met de klarinet?

Dit artikel is opgebouwd uit de volgende paragrafen.

Afbeelding van Kunststof Buffet Crampon B12 klarinet met B45 mondstuk en Légère-rietje

Klarinet (Buffet Crampon B12)

Muziekinstrumenten en persoonlijkheid in het algemeen

Er bestaat een zekere relatie tussen een type muziekinstrument en degene die erop speelt. Die overtuiging leeft bij zowel wetenschappers als bij ervaringsdeskundigen .

Sommige muziekinstrumenten zouden relatief vaak het voorkeursinstrument zijn van bepaalde soorten persoonlijkheden. Ook zouden bepaalde bepaalde karaktereigenschappen samenhangen met de keus voor een bepaald type muziekinstrument. De achterliggende gedachte daarbij is dat iemand van nature een typische houtblazer, koperblazer, toetsenist, strijker, tokkelaar of slagwerker is.

Aangezien een muziekinstrument doorgaans niet goedkoop is, is het belangrijk dat de keus ervoor goed is doordacht.
In het geval van de klarinet vallen de kosten voor een beginner erg mee: veel muziekscholen raden voor de eerste jaren de voordelige Buffet Crampon besklarinet B12 aan. Deze beginnersklarinet van dit gerenommeerde klarinetmerk zit technisch goed in elkaar en klinkt volgens veel muziekdocenten heel behoorlijk.

De delen van dit instrument die traditioneel van hout worden gemaakt, zijn bij dit type vervangen door hoogwaardige kunststof. Sommige leerlingen vervangen de kunststoffen kop door een houten kop van Buffet Crampon. Daarmee krijgen ze duidelijk warmere en rijkere klank dan met de meegeleverde kunststoffen kop.

Bekende wetenschappers die hebben geschreven over het verband tussen persoonlijkheid en muziekinstrument zijn onder meer Anthony Kemp (The Musical Temperament: Psychology and Personality of Musicians) en Adrian C. North (The Social Psychology of Music en Social and Applied Psychology of Music; deze boeken schreef hij samen met David John Hargreaves. Ook veel andere publicisten hebben interessante boeken en artikelen over deze materie geschreven.

Meer over de wetenschappelijke inzichten inzake dit onderwerp lees je in het artikel over muziekinstrument en persoonlijkheid.

Aantrekkingskracht van de klarinet

Als verlegen of enigszins gesloten kinderen zelf hun muziekinstrument mogen uitkiezen, valt hun keus relatief vaak op een binnen een orkest wat zachter klinkend instrument zoals de klarinet of de dwarsfluit.

In een wat grotere muziekgroep kunnen deze kinderen samen met wat andere klarinettisten fijn dezelfde stempartij spelen. Dan hoeven ze geen last te hebben van de stress die het spelen van een solopartij vaak met zich brengt.

Voorbeelden van andere instrumenten waarin telkens een groepje spelers eenzelfde stem bezet, zijn de viool en altviool, de gitaar en verschillende basinstrumenten.

Ook kinderen die eigenlijk saxofoon willen leren spelen, beginnen vaak op de besklarinet. Dit gebeurt vaak omdat de aanschafkosten van een goed instapinstrument aanzienlijk lager liggen dan die van een saxofoon.

Bovendien is het geluid van een klarinet aanzienlijk zachter en dat kan een voordeel zijn als je rekening met de buren wilt houden. Een eventuele latere overstap van de klarinet naar de saxofoon vraagt weliswaar het aanleren van een andere blaastechniek, maar is relatief gemakkelijk te doen. Lees ook over de overeenkomsten en verschillen tussen beide blaasinstrumenten.

Klarinet en typering van de klarinettist

Opvallend is dat ervaringsdeskundigen klarinettisten doorgaans als extraverter dan dwarsfluitisten beschouwen.

Verder is opgemerkt (jeugdige) bespelers van een klarinet vaak pienter en alert zijn en verschillende hobby’s en interesses hebben.

Voorkeuren bij jongens en bij meisjes

Volgens Ben-Tovim en Boyd zou de klarinet vooral goed passen bij jongens die goed zijn in praktische activiteiten zoals modelbouw. De jongens zouden worden aangetrokken door de wat grotere klank en het iets lagere register dan bij de dwarsfluit het geval is. Dit stellen zij in hun boek
The Right Instrument for Your Child (dat in het Nederlandse is vertaald als: Welk instrument past bij mijn kind? (o.a. verkrijgbaar via bol.com).

De onderzoeker Anthony Kemp vond echter geen bevestiging voor deze bevindingen in zijnThe Musical Temperament: Psychology and Personality of Musicians.

Persoonlijke eigenschappen: oorzaak als gevolg?

Uit ervaringsgegevens en wetenschappelijk onderzoek blijkt dat er een duidelijke relatie bestaat tussen bepaalde karaktereigenschappen en bepaalde muziekinstrumenten waarop mensen zelf muziek (willen) maken.

De grote vraag is of die persoonlijke eigenschappen niet alleen tot uitdrukking komen door een voorkeur voor een bepaald muziekinstrument of dat het leren bespelen van een bepaald instrument eveneens kan leiden tot een verdere ontwikkeling van bepaalde trekken. Dan zou er in feite sprake zijn van een gunstige wisselwerking. Door een instrument te leren spelen, breng je namelijk op een natuurlijke manier ook jr zelfdiscipline en zelfvertrouwen op een hoger niveau.

Bij samenspel in een orkestje of ensemble werk je daarnaast ook aan verdere ontwikkeling van je sociale vaardigheden en vermogen tot samenwerken. Sommige kinderen leren misschien dankzij het meespelen in een muziekgroepje hun verlegenheid of onzekerheid te overwinnen. Een keus voor een muziekinstrument dat goed bij jou of je kind past, kan daarmee dus indirect bijdragen aan de verdere persoonlijke ontwikkeling.

Naast onderstaande bronnen heb ik gebruik gemaakt van mijn eigen jarenlange ervaringen als multi-instrumentalist.

Een eerdere versie van dit artikel werd op 8 november 2011 door de auteur, An Schrijfstra, gepubliceerd op Infonu.nl onder de titel: ‘Past de klarinet wel goed bij jouw persoonlijkheid?’

Dossier Klarinet

Dit artikel maakt deel uit van het dossier klarinet. Kijk bijvoorbeeld ook eens in de artikelen Muziekinstrument en karakter  en/of Blaasinstrumenten en persoonlijkheid of Wat zegt muziek over jouw persoonlijkheid?

Bronnen

  • The Musical Temperament: Psychology and Personality of Musicians; Anthony Kemp; Oxford University Press
  • The Social Psychology of Music; David John Hargreaves, Adrian C. North; Oxford University Press
  • The Social and Applied Psychology of Music; David John Hargreaves, Adrian C. North; Oxford University Press
  • The Right Instrument for Your Child; a Practical Guide for Parents and Teachers; Atarah Ben-Tovim & Douglas Boyd; Gollancz
  • Musical Instrument Selection; s.n.; http://wik.ed.uiuc.edu/index.php/Musical_Instrument_Selection