Over: evendit.nl en disclaimer
Auteursrecht * Privacy en cookies
Door het gebruik van deze site ga je akkoord met cookies
feb 142015
 

Wil je jezelf een muziekinstrument leren spelen? Wat moet je weten om te kunnen inschatten of zelfstudie op dit gebied iets voor jou zou zijn? Welke factoren helpen als je langs deze weg aan een bepaald muziekinstrument wilt beginnen of als je je vaardigheid naar een hoger niveau wilt brengen? Hoe zorg je ervoor dat je geen verkeerde gewoonten aanleert als je geen les van een professioneel muziekdocent neemt?

Factoren die jezelf een muziekinstrument leren tot een succes maken

Hoe je het ook keert of wendt, zelfstudie is bepaald niet de snelste manier om een goede instrumentalist te worden. Maar er zijn nu eenmaal situaties waarin muziekles geen optie is. Voordat je aan zelfstudie begint, is het handig om voor jezelf na te gaan of de meeste van de volgende succesfactoren op jou van toepassing zijn.

Zelfdiscipline

Zie jij kans om (bijna) elke dag minimaal dertig minuten vrij te maken om te oefenen op je muziekinstrument? Bedenk dat oefenen iets anders is dan zomaar wat ‘leuke liedjes spelen’. Oefenen bestaat onder meer uit het spelen van toonladders en intervallen en uit het gericht werken aan bepaalde ‘lastige loopjes’. Natuurlijk kun je je beperken tot het spelen van lekker in het gehoor liggende speelstukken, maar verwacht dan niet dat je veel technische vorderingen zult maken.

Een ander punt is, ben jij in staat zonder hulp van een muziekdocent concrete leerdoelen voor jezelf te bepalen en die geregeld bij te stellen? Kun je dergelijke leerdoelen stellen op basis van (je eigen beleving van) je vorderingen?

Enige muzikale ervaring

Beschik je over enige, of liefst uitgebreide ervaring met het spelen op een ander muziekinstrument dan het instrument dat je nu wilt leren spelen? Dat levert je een voorsprong op ten opzichte van mensen die nog nooit zelf muziek hebben leren maken.

Stel dat je eerder al een bepaald blaasinstrument hebt leren spelen, bijvoorbeeld dwarsfluit, en je wilt nu saxofoon of klarinet of een ander blaasinstrument leren spelen. Dan heb je niet alleen het voordeel dat je al noten kunt leren lezen en misschien zelfs aan de hand van bladmuziek al een globaal idee hebt van de manier hoe die muziek klinkt, maar je weet dan waarschijnlijk ook wel een en ander over ademsteun.

En als je bijvoorbeeld van de gitaar wilt overstappen op de piano, dan heb je het voordeel dat je waarschijnlijk al een en ander weet van de opbouw van akkoorden en hoe je deze kunt toepassen.

Dergelijke ‘voorkennis’ op een ander muziekinstrument helpt je, zeker in het beginstadium van je zelfstudie, om wat vlottere vorderingen te maken dan het geval zou zijn als je een echte beginner op muziekgebied was.

Overigens, als je kiest voor een tweede instrument uit dezelfde muziekinstrumentenfamilie, moet je er wel voor oppassen dat je de techniek van het ene instrument niet op die van het andere instrument toepast.

Neem bijvoorbeeld de familie van de enkelrietinstrumenten. Heb je al eerder klarinet hebt geleerd? En wil je nu aan de saxofoon beginnen? Dan ben je mogelijk geneigd een ‘glimlachembouchure’ op de sax toe te passen, maar ook al krijg je daarmee wel een redelijk geluid uit je saxofoon, voor een goed geluid zul je moeten leren om je lippen niet breed naar achteren te trekken maar enigszins samengetrokken naar voren. Voor de preciezen onder ons: natuurlijk is dit een ongenuanceerde weergave van de verschillen in embouchure tussen de klarinet en de saxofoon. Dit voorbeeld is slechts bedoeld als indicatie van het feit dat een instrument uit dezelfde ‘familie’ toch een heel andere speeltechniek kan vergen.

Iets dergelijks geldt bijvoorbeeld voor de familie van de strijkinstrumenten: als je al eerder viool leerde spelen en je wilt nu overstappen op de cello, zul je je een geheel nieuwe speelhouding eigen moeten maken.

Gebruik van meer muziekmethodes naast elkaar

Voor zelfstudie geldt zo mogelijk nog meer dan voor reguliere muziekles dat je met een systematische aanpak de beste kans maakt om relatief snelle en goede resultaten te bereiken. Volg daarom een doordacht opgezette muziekmethode, liefst met informatie over de verschillende aspecten waarop je tijdens het oefenen moet letten.

Voor de meeste muziekinstrumenten zijn er diverse leerboeken op de markt (al dan niet met cd of dvd) die in meerdere of mindere mate geschikt zijn voor zelfstudie. Zoek om te beginnen een methode die jou qua opzet en muziekstijlen aanspreekt.

Het probleem met veel muziekmethodes is dat de moeilijkheidsgraad al vaak na enkele oefen- en speelstukken vrij hoog komt te liggen. Juist omdat je de feedback van een goede docent mist, kun je dan op een plateau blijven steken. Om toch voortgang te kunnen blijven boeken, zou je verschillende muziekmethoden naast elkaar kunnen gebruiken. Ben je in het ene lesboek vastgelopen? Probeer eens een andere muziekmethode. Met een beetje geluk kun je daarin de draad weer oppakken. Dan hoef je niet alsmaar te blijven worstelen met voor jou op een bepaald moment nog onmogelijk te spelen oefeningen of speelstukken, maar kun je met frisse moed verder gaan in een andere lesmethode.

En het spreekt voor zich dat je naast muziekmethoden ook ter afwisseling ‘gewoon leuke muziek naar je smaak speelt. Verandering van spijs doet eten, zegt men. En dat geldt ook voor bladmuziek. Google eens wat op muziektitels die jou aanspreken en met een beetje geluk vind je er een zetting van die geschikt is voor jouw eigen muziekinstrument en je speelniveau.

Nog een tip: vul je muziekmethode aan met eenTipboek voor jouw specifieke muziekinstrument
De reeks Tipboeken wordt uitgegeven door de Tipbook Company. Voor de meeste muziekinstrumenten bestaat er een tipboek. Denk bijvoorbeeld aan het populaire Tipboek Saxofoon.

Deze ‘tipboeken’ vormen geen lesmethode. En evenmin vind je er bladmuziek in. Maar je vindt er wel een wereld vol achtergrondinformatie en praktische tips over het instrument dat je (beter) wilt leren spelen. Denk bijvoorbeeld aan betrouwbare informatie over de manier waarop je een goed muziekinstrument uitzoekt en waarop je allemaal moet letten als je een tweedehands instrument wilt kopen of over het onderhoud van je instrument. In sommige boeken vind je ook een handige grepentabel.

Kijken en luisteren naar goede spelers op je instrument en feedback vragen

Oriënteer je zo breed mogelijk op je instrument. Bijvoorbeeld door youtube-filmpjes of muziekprogramma’s op tv te bekijken waarop een professional het muziekinstrument van jouw keus bespeelt. En natuurlijk ook door concertbezoek.

Beschik je al over een zekere basisvaardigheid op je instrument? Grijp dan elke kans op samenspel met beide handen aan. Samenspelen met een of meer andere instrumentalisten is niet alleen geweldig leuk om te doen, maar bovendien leerzaam. Je merkt dan welke aspecten van je muzikale spel je specifieke aandacht behoeven. In een samenspelgroep(je) of muziekensemble of zelfs een orkest onder leiding van een professionele dirigent spelen, stimuleert bovendien je muzikale ontwikkeling.

Wanneer begin je aan een muziekmethode voor zelfstudie?

Als je een echte beginner op een toets- snaar- of blaasinstrument bent, is het zonder meer aan te bevelen om eerst een aantal muzieklessen van een gediplomeerd muziekdocent te nemen, voordat je op eigen kracht verder gaat. Juist als je in de eerste lessen goede feedback krijgt, kun je voorkomen dat je verkeerde technieken gaat ontwikkelen die later niet dan met de grootste moeite zijn af te leren.

Bedenk ook dat als je les krijgt van een geschikte muziekdocent je, dankzij de persoonlijke aanwijzingen die je krijgt, je aanzienlijk snellere vorderingen maakt dan wanneer je jezelf dat bepaalde muziekinstrument leert.

Veel muziekscholen bieden de mogelijkheid om tegen een voordelig tarief kennis met een bepaald muziekinstrument te maken. Je kiest dan, afhankelijk van de muziekschool, voor een reeks van bijvoorbeeld vijf of tien introductielessen of kennismakingslessen op het instrument van jouw keus, voordat je besluit om al dan niet voor langere tijd les te gaan nemen. In die periode kun je ook voor jezelf nagaan of muziekles nemen voor jouw muzikale ontwikkeling een zinvolle investering is, dan wel dat zelfstudie beter bij jouw persoonlijkheid en/of persoonlijke omstandigheden past.

Kortom, als je als complete beginner zelfstudie overweegt, doe je er goed aan om toch eerst tenminste enkele muzieklessen op dat bepaalde instrument te nemen.

Durf jij zelfstudie aan?

Zelfstudie is bepaald niet ideaal als je een muziekinstrument goed wilt leren spelen. Maar als je het goed doordacht aanpakt met behulp van een goede studiemethode, je in staat bent om kritisch naar je eigen spel te kijken, je kans ziet om geregeld van andere instrumentalisten feedback te vragen en met hun tips aan de slag te gaan, en je vooral over het nodige geduld beschikt, kun je een muziekinstrument zelfstandig onder de knie te krijgen.

Dossier muziek algemeen

Dit artikel maakt deel uit van het dossier muziek algemeen.